Wywiad z prof. dr hab. Elżbietą Skrzydlewską, kierownikiem projektu „Utworzenie nowoczesnej bazy dydaktyczno-naukowej dla potrzeb Euroregionalnego Centrum Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku”, dziekanem Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku i szefową Zakładu Chemii Nieorganicznej i Analitycznej na tym wydziale.
Praca w aptece i na uczelni jest nieatrakcyjna dla młodych absolwentów farmacji. Czy za 5-10 lat nie zabraknie wykładowców na wydziałach farmaceutycznych? Kto stanie za pierwszym stołem w 13 tysiącach polskich aptek?
Większość z nas zapewne często się zastanawia, jaki wpływ na zdrowie mają używki, takie jak kawa. Zazwyczaj słyszymy, że szkodzi na serce, gdyż podnosi ciśnienie. Nie jest to jednak cała prawda o kawie.
Bardzo ważne jest miejsce zakupu. Radziłabym kupowanie suplementów diety w aptece. Natomiast nie polecałabym kupowania ich przez internet, zwłaszcza gdy nie znamy preparatu. A jeśli kupujemy go już kolejny raz, wtedy warto skorzystać z pomocy znanych i sprawdzonych wirtualnych aptek, które podają swój adres i numer telefonu. Poza tym, warto kupować preparaty firm, które mają działy badawczo-rozwojowe, są odpowiedzialnymi producentami i spełniają odpowiednie wymogi, np. Dobrej Praktyki Wytwarzania, Dobrej Praktyki Laboratoryjnej. Cała produkcja w tych firmach jest kontrolowana od początku aż po finalny produkt. To daje gwarancję jakości.
Statyny są jednym z najważniejszych osiągnięć farmakologii XX wieku. Ich odkrycie umożliwiło postęp w pierwotnej i wtórnej profilaktyce choroby niedokrwiennej.
W poprzednim artykule przyjrzeliśmy się izoformie CYP1A2 cytochromu P450. Tym razem proponujemy przegląd leków metabolizowanych przez izoformę CYP2C9.
Otrzymywane przez apteki od hurtowni leków premie pieniężne za uzyskanie odpowiednio wysokiego poziomu obrotów nie są objęte podatkiem VAT. Tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. I FSK 765/09), rozstrzygając sprawę interpretacji podatkowej dotyczącej jednej z hurtowni. „Premie pieniężne, czy też bonusy otrzymywane przez nabywcę od dostawcy za dokonanie nabycia określonej ilości czy wartości towaru nie są wynagrodzeniami za świadczenie usługi, a wypłacenie takiej premii nie kreuje odrębnej od dostawy towaru czynności objętej podatkiem od towarów i usług.
Zbliża się sezon wyjazdów wakacyjnych. Jedną z najważniejszych rzeczy w bagażu jest apteczka. Wiele osób zwraca się o pomoc w jej kompletowaniu do farmaceutów. Nie każdemu jednak możemy doradzić to samo.
Biochemia to szeroka dziedzina. Trudno znać się na wszystkim, dlatego należy wybrać te elementy, które są najistotniejsze dla danego kierunku studiów. Chciałbym zapoznać moich studentów z filozofią przyrody na poziomie komórkowym i narządowym, aby zrozumieli, na czym polega biochemia. Pokazać sens działania natury na poziomie molekularnym. Jeśli student zrozumie te ogólne zagadnienia, to później łatwiej będzie przyswajał wiedzę szczegółową.
Coraz więcej osób pyta w aptece o dermokosmetyki. Często mają problem z doborem właściwego preparatu. Poniżej na przykładach pokazujemy, jak farmaceuta może zaprezentować wybrane produkty.
Każdy człowiek, niezależnie od wieku, miewa kłopoty z pamięcią. Aby im zaradzić, warto zadbać o odpowiednią dietę, a także sięgać po preparaty wspomagające pamięć i koncentrację.
Kwasy tłuszczowe omega-3 są znane z dobroczynnego wpływu na serce i układ krążenia. Jednak pojawia się coraz więcej badań, z których wynika, że kwasy te mogą zmniejszać także ryzyko rozwoju niektórych nowotworów, zaburzeń psychicznych i neurologicznych oraz poprawiać funkcje poznawcze i ostrość widzenia u niemowląt.
Utrzymanie ładnej sylwetki to problem nie tylko estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny. Nadwaga i otyłość mogą doprowadzić do poważnych powikłań, np. do nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, cukrzycy typu 2, osteoporozy.
Właściwości leków biologicznych wiążą się ściśle z unikalnym procesem wytwarzania. Z tego powodu leki biopodobne nie mogą być uznane za generyczne odpowiedniki innowacyjnych leków biologicznych.
Studium przypadku
Pan J. jest 50-letnim mężczyzną z przebytą chorobą serca. Od kilku dni cierpiał z powodu przeziębienia. Aby złagodzić objawy związane z uciążliwym katarem i bólem zatok, pacjent kupił w aptece doustny preparat OTC zawierający pseudoefedrynę. Po kilku dniach terapii objawy przeziębienia zaczęły ustępować, ale pojawiły się inne, dotąd niewystępujące u pana J. dolegliwości: zawroty głowy, niemiarowe bicie serca, niepokój, bezsenność. Pacjent postanowił skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu. Internista po gruntownie przeprowadzonym wywiadzie i badaniu ogólnym pacjenta wyjaśnił panu J. przyczynę jego złego samopoczucia. Okazało się, że powodem niepokojących dolegliwości był preparat zwalczający objawy przeziębienia, a ściślej jeden z jego składników – pseudoefedryna. Lekarz zalecił pacjentowi zaprzestanie przyjmowania preparatu oraz ustalił dalszy przebieg terapii z uwzględnieniem jego uwarunkowań kardiologicznych.
Wprowadzenie insuliny do leczenia spowodowało, że cukrzyca przestała być chorobą śmiertelną, choć nadal pozostaje przewlekłą.
Skaleczenie, pęcherze po długiej wędrówce, nagły ból głowy lub zęba – wszystko to zdarzyć się może na wakacjach. Takie sytuacje czasami mogą popsuć wypoczynek, dlatego warto wiedzieć, jak sobie z nimi radzić.
Niedokrwistość, potocznie nazywana anemią, to zespół objawów chorobowych, które manifestują się spadkiem stężenia hemoglobiny oraz ilości erytrocytów.
Przyczyny
Pojęcie „skaza białkowa” nadal funkcjonuje wśród rodziców. Tyle że rodzice rozumieją je inaczej niż lekarze. Lekarze używają określenia „skaza” w kontekście skazy atopowej. Jest to genetycznie uwarunkowana skłonność do rozwoju alergii na różne czynniki środowiskowe zwane alergenami.
Które z metod hormonalnych są bardziej skuteczne: wkładki domaciczne, plastry czy tabletki?
Skuteczność tych metod jest porównywalna i bardzo wysoka. W tzw. indeksie Pearla stopień niepowodzenia waha się od 0,2 do 0,5 – czyli na 100 par stosujących przez rok tę metodę antykoncepcji w ciążę zajdzie 0,2-0,5 proc. kobiet. Najskuteczniejsze wydają się wkładka wewnątrzmaciczna z lewonorgestrelem oraz plastry. Tabletki też są bardzo skuteczne, w ponad 99,5 proc., pod warunkiem, że kobieta używa ich tak, jak to jest zalecane, czyli nie zapomina o przyjmowaniu. Warto dodać, że przy nowoczesnych tabletkach, które poleca się brać w schemacie 21/7 (21 dni przyjmowania na 7 dni przerwy) kobieta nie powinna zajść w ciążę, nawet jeśli jeden czy dwa razy zapomni o pigułce. A w przypadku przyjmowanych w schemacie 24/4 (24 dni tabletki z hormonem, 4 dni tabletki niezawierające hormonu) nie powinna zajść w ciążę, nawet gdy zapomni o tabletce przez 2-3 dni. Choć oczywiście lepiej tego nie robić.
Czy hemofilia w Polsce jest dobrze leczona?
Na pewno widać ogromny postęp w porównaniu do sytuacji sprzed 5-6 lat. Dziś chorzy dostają do domu taką ilość czynników krzepnięcia, jaka jest potrzebna, żeby skutecznie hamować krwawienia. Kiedyś dostawali leki tylko w szpitalu, gdy pojawił się wylew. Ogromnym plusem jest to, że od ubiegłego roku dzieci są objęte tzw. profilaktyką pierwotną, tzn. dostają 2-3 razy w tygodniu czynniki krzepnięcia, żeby nie dochodziło do wylewów i krwawień dostawowych. Ale diabeł tkwi w szczegółach. Czy hemofilia mogłaby być w Polsce leczona jeszcze lepiej? Tak. Pierwsza rzecz, której domagają się i pacjenci, i lekarze, to dostęp do najnowocześniejszych leków rekombinowanych.
Znając szlaki metaboliczne leków, można z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć możliwość wystąpienia niebezpiecznych interakcji lekowych. Znajomość najważniejszych substratów, inhibitorów i induktorów poszczególnych izoenzymów cytochromu P450 jest niezbędna w pracy farmaceuty.
Rynek leków biotechnologicznych rozwija się bardzo dynamicznie. W 2004 roku jego wartość wynosiła 20 proc., a w 2010 r. prawdopodobnie osiągnie 50 proc., co oznacza gigantyczne obroty liczone w setkach miliardów dolarów.
Każdy lek może wywołać niepożądaną reakcję alergiczną. Temu zjawisku niewątpliwie sprzyja pojawianie się nowych farmaceutyków na rynku, ich powszechna dostępność i polipragmazja.