Wszawica - swędzący problem

Wszawica – swędzący problem

Wszawica – swędzący problem
5 (99.2%) 50 votes


###Mimo postępu cywilizacji, choroby pasożytnicze stanowią ciągły problem sanitarno-epidemiologiczny. Wszawicą najczęściej zarażają się dzieci w wieku 3-12 lat, wskutek zabaw kontaktowych i nie w pełni wyrobionych nawyków higienicznych. Szacuje się, że wszawica przewlekła dotyczy w Polsce od 0,6 do 2,0 proc. dzieci w wieku szkolnym.

Rozprzestrzenianiu się chorób pasożytniczych sprzyjają: złe warunki sanitarno-higieniczne, klęski żywiołowe, ruchy migracyjne ludności, duże skupiska ludzkie (przedszkola, szkoły, internaty, koszary, domy pomocy społecznej), stale wzrastająca liczba bezdomnych, ale też klimat zimny i umiarkowany (używanie czapek, ciężkiej odzieży). W większości przypadków są one jednak skutkiem nieprzestrzegania podstawowych zasad higieny osobistej. Do najczęstszych chorób pasożytniczych zaliczana jest wszawica [1].

Wszawica (pediculosis) wywoływana jest przez stawonogi – wszy ludzkie (pediculus humanus). Zależnie od czynnika sprawczego, wyróżnia się wszawicę: łonową (pediculosis pubis), odzieżową (pediculosis vestimenti) lub głowową (pediculosis capitis).

###Wszawica łonowa
Zakażenie wszą łonową szerzy się głównie przez kontakt bezpośredni, rzadziej pośrednio, przez używanie wspólnych ręczników lub pościeli. W wyniku zakażenia pojawiają się zmiany skórne w postaci płaskich szarobłękitnych plam, rzadziej nadżerek i przeczosów, ponieważ świąd jest niewielki. Przed przystąpieniem do leczenia wszawicy łonowej, należy ogolić okolicę łonową lub usunąć gnidy gęstym grzebieniem. Należy pamiętać, że może dojść do rozwoju wszawicy również w okolicy brwi i rzęs [1, 2, 3].
Lekami z wyboru w zakażeniu wszą łonową są: 10% permetryna aplikowana na 10 minut lub lindan w postaci roztworu nakładany i pozostawiony na noc. Kurację zwykle należy powtórzyć po 7-10 dniach; maść rtęciowa szara (Ung. Hydrargyni cinerci) lub 20% maść rtęciowa żółciowa (Ung. Hydrargyni oxydati flavi); wazelina żółta 3-5 razy dziennie przez 8-10 dni, oraz maść oczna z 0,025% fizostygminą również przez 8-10 dni – zalecane przy zakażeniu brwi i rzęs (częściej u dzieci); roztwór 4% dimetikonu i cyklometikonu – powoduje zaburzenia gospodarki wodnej pasożytów oraz blokuje ich otwory oddechowe, dzięki temu wszy zostają uduszone, a ich jaja wysuszone. Preparat można bezpiecznie stosować u dzieci od 6. miesiąca życia, kobiet w ciąży i w okresie laktacji, jak również u alergików i osób chorych na astmę.

Preparaty przeciw wszawicy


###Wszawica odzieżowa
Kolejnym, groźnym ze względów epidemicznych schorzeniem jest wszawica odzieżowa (pediculosis vestimenti). Dotyka ona najczęściej osób bezdomnych, wywoływana jest przez wesz odzieżową. Zakażenie rozprzestrzenia się przez wspólne używanie odzieży i pościeli [1]. Należy podkreślić, że wesz odzieżowa jest wektorem groźnych chorób zakaźnych, takich jak: dur plamisty (Rickettsia prowazekii), gorączka okopowa (Rickettsia quintana) i dur powrotny (Borelia recurrentis). Obecnie w Europie choroby te występują bardzo rzadko, a istotny problem mogą stanowić na terenach klęsk żywiołowych i dotkniętych wojną.

Wesz odzieżowa żywi się krwią chorego, stąd objawami są: liczne zmiany rumieniowe i pokrzywkowe skóry, swędzące grudki i guzki, przeczosy, a często wtórne cechy infekcji bakteryjnej. Równolegle z leczeniem chorego, należy zadbać o odkażenie ubrania, pościeli, ręczników etc. Przed upraniem, odzież należy odkazić pudrem zawierającym lindan. Mimo iż pranie i prasowanie gorącym żelazkiem powinno zniszczyć pasożyty, to jednak przez 2-3 tygodnie nie powinno się używać uprzednio zakażonej odzieży.
Leczenie prowadzi się za pomocą: ampicyliny lub kotrimoksazolu – przy współistnieniu wtórnej infekcji bakteryjnej (liczne strupy, nasilone sączenie, stany podgorączkowe); roztworu 4% dimetikonu i cyklometikonu; lindanu w postaci płynu, emulsji, żelu bądź pudru, stosowany zewnętrznie. Lindan w formie żelu lub emulsji stosuje się przez 3 kolejne dni na suchą skórę, nakładając go na noc i zmywając rano. Z kolei 1% lindan w płynie stosuje się jednorazowo na 8-12 godzin, następnie zmywa się ciepłą wodą.

###Wszawica głowowa
Najczęstszą chorobą wywoływaną przez wszy, szczególnie w środowisku dziecięcym, jest wszawica głowowa. Zakażenie szerzy się przez kontakt bezpośredni lub pośredni, poprzez używanie wspólnych przedmiotów: szczotek, spinek, grzebieni, ubrań, nakryć głowy, pluszowych zabawek, pościeli, materacy etc. Obserwujemy zmiany skórne o charakterze grudek obrzękowych, bąbli pokrzywkowych lub przeczosów, zlokalizowane są w okolicy potylicznej, skroniowej i zausznej.

U osób dotkniętych wszawicą leczenie polega na stosowaniu odpowiednich preparatów na włosy i skórę głowy. Może to być np.: 1% lindan w postaci emulsji, żelu, maści, lotionu lub szamponu, można go stosować u dorosłych i u dzieci od 6 r.ż. (lek pozostawia się pod czepkiem na 12-24 godziny, a następnie zmywa głowę szamponem zawierającym 3% kwas octowy); malation – to lek, który w ciągu 5 minut niszczy niemal wszystkie formy dorosłe wszy i około 95 proc. jaj, jest to organiczny środek owadobójczy; nalewka z kwasu bertramu (tinctura pyrethri) – wciera się ją lub zwilża skórę głowy 3 razy dziennie przez kilka kolejnych dni; mieszanina roztworu alkoholowego alkaloidów ostróżki i kwasu octowego; roztwór 4% dimetikonu i cyklometikonu (stosuje się go na włosy i skórę głowy i pozostawia na 8 godzin, po czym zmywa głowę zwykłym szamponem, czynność trzeba powtórzyć po 7 dniach). U małych dzieci stosuje się szampon-krem z 1% permetryną. Preparat pozostawia się na skórze głowy od 10 minut do 3 godzin, a następnie dokładnie spłukuje. Zgodnie z zaleceniem producenta, kurację należy powtórzyć po 10-14 dniach.
Ponadto, u osób zarażonych wszawicą nie należy zapominać o wyczesywaniu włosów przy pomocy gęstego grzebienia. Następnie trzeba spłukać włosy ciepłą wodą z octem (2 łyżki stołowe na 1 litr wody).

###Podsumowanie
Należy pamiętać, że choroby pasożytnicze jeszcze długo pozostaną problemem społeczno-medycznym. Ich rozprzestrzenianie można znacznie ograniczyć, poprzez stosowanie podstawowych zasad higieny, szczególnie w środowiskach przedszkolnych i szkolnych. Ważną rolę odgrywa lekarz i farmaceuta, gdyż wczesne postawione rozpoznanie i prawidłowe leczenie pozwala przerwać „błędne koło” epidemiologiczne.


Piśmiennictwo
1. Maj J., Plomer-Niezgoda E.: Choroby pasożytnicze skóry – ciągle aktualnym problemem. Zasady leczenia, Terapia, 2005, XIII, 3/1(163).
2. Braun-Falco O. i wsp.: Choroby wywołane przez stawonogi [w:] Dermatologia. Czelej, Lublin 2002: 339-360.
3. Maj J., Plomer- Niezgoda E.: Choroby pasożytnicze [w:] Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową. Szepietowski J. (red). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002: 110-119.
4. Tanyuksel M. i wsp.: Pervelance and treatment of Pediculosis humanus capitis with 1% permethrin and 0,4% d-penothrin in Turkey, Acta Med., 2003, 2: 73-75.

Oceń artykuł:
Wszawica – swędzący problem
5 (99.2%) 50 votes

POLECANE DLA CIEBIE

Zapisz się na newsletter

Zamawiam bezpłatny newsletter (możesz wypisać się w każdej chwili)

FreshMail.pl
 

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH