Gala rozdania Nagrody Zaufania „Złoty OTIS”: 8 i 22 października 2020

Na początku września Kapituła Nagrody Zaufania „Złoty OTIS” podjęła decyzję, że tradycyjna Gala rozdania Nagrody Zaufania „Złoty OTS” – spotkanie środowiska ochrony zdrowia w Polsce – zostanie zamieniona na dwa mniejsze spotkania. Uroczyste wręczanie statuetek odbędzie się 8 i 22 października 2020 o godz. 16.00 w hotelu Sheraton. Laureaci Nagrody Zaufania „Złoty OTIS” to osoby wybitne i nietuzinkowe. Na ich sukces składają się codzienna praca, wytrwałość, dążenie do celu. Serdeczną atmosferą kameralnych spotkań chcemy zrekompensować Laureatom ponad półroczne oczekiwanie na ceremonię wręczenia Nagród Zaufania „Złoty OTIS 2020”.

Antyoksydacyjna bariera organizmu (część 2)


Witamina C i E, karotenoidy i polifenole są najważniejszymi naturalnymi antyoksydantami. To one neutralizują wolne rodniki, zapobiegają powstawaniu wielu chorób cywilizacyjnych oraz opóźniają starzenie się organizmu.

Do antyoksydantów należą także przeciwutleniacze egzogenne dostarczane razem z pożywieniem. Warzywa i owoce to naturalne źródła witamin antyoksydacyjnych. Niewłaściwy rodzaj diety jest przyczyną wielu chorób, np. miażdżycy, zawału serca, cukrzycy, nowotworów złośliwych itp.

Witamina C
Najważniejszy przeciwutleniacz to askorbinian, czyli witamina C. Jest ona jednym z silniejszych antyoksydantów rozpuszczalnych w wodzie. U człowieka, w toku ewolucji, zanikła oksydaza glukonolaktonowa biorąca udział w biosyntezie tej witaminy. Dlatego należy ją dostarczać stosując odpowiednią dietę, bogatą m.in. w paprykę, owoce dzikiej róży, cytrusy, liście pietruszki.

Witamina C utrzymuje odpowiedni potencjał oksydoredukcyjny, uczestniczy w eliminowaniu wolnych rodników (WR). To kosubstrat hydrolaz i oksygenaz niezbędny do utrzymania w formie zredukowanej jonów metali, które biorą udział w biosyntezie kolagenu.

Askorbinian redukuje żelazo (III) do żelaza (II) wchłanianego w dwunastnicy. Wpływa na syntezę hormonów i neurotransmiterów, sprzyja detoksykacji organizmu oraz zwiększa odporność ustroju.

Jako antyoksydant neutralizuje WR, tzn. rodniki hydroksylowe, oksyalkoholowe, ponadtlenkowe i azotowe poprzez jednoelektronową redukcję. Bierze udział w regenerowaniu α-tokoferolu i ß-karotenu z ich rodników. Posiada także zdolność eliminowania długo żyjących rodników białkowych powstałych z aminokwasów siarkowych. Dzięki reakcjom wolnorodnikowym działa ochronnie na komórki organizmu, wpływa też na ekspresję genów uczestniczących w procesach apoptozy i reperacji DNA.

Witamina E
Głównym antyoksydantem rozpuszczalnym w tłuszczach jest witamina E składająca się z różnych form tokoferoli i tokotrienoli. Najbardziej rozpowszechnioną, aktywną i najważniejszą jej postacią jest α-tokoferol, zwany częściej RRR-α-tokoferolem. Podstawowe źródło witaminy E to oleje roślinne (np. sojowy, z kiełków pszenicy) i świeże warzywa.

Witamina ta jest główną substancją przeciwutleniającą w błonach komórkowych. Zmiata inicjujące oraz wtórne WR powstające w wyniku peroksydacji lipidów. Eliminuje tlen singletowy. Wykazuje synergizm działania z witaminą C i GSH. W reakcji z nimi regeneruje się ponownie do α-tokoferolu.

Występujące w tkankach roślinnych karotenoidy i polifenole to także naturalne antyoksydanty.

Karotenoidy
Karotenoidy obejmują barwniki żółte, czerwone i pomarańczowe lub czasami fioletowe. Są skupione w chromoplastach i nadają zabarwienie różnym roślinom, głównie ich kwiatom i owocom. Wyodrębniono ponad 600 różnych karotenoidów, z czego około 50 to prekursory witaminy A.

Najbardziej znanym prekursorem retinolu jest ß-karoten, czyli rozpuszczalna w lipidach prowitamina A. Dzięki właściwościom hydrofobowym przenika on do warstw lipidowych w błonach komórkowych, uszczelnia je i zabezpiecza przed wnikaniem WR. Neutralizuje rodniki nadtlenkowe, efektywnie usuwa tlen singletowy i chroni w ten sposób komórki przed stresem oksydacyjnym. Hamuje też aktywność lipooksygenazy i peroksydację lipidów.

Inne karotenoidy – luteina, zeaksantyna, likopen, ß-kryptoksantyna – skutecznie chronią przed następstwami wzmożonego stresu oksydacyjnego.

Jeden z silniejszych antyoksydantów to likopen – czerwony barwnik pozbawiony aktywności witaminy A. Występuje on w pomidorach i jego przetworach, arbuzach, czerwonych grejpfrutach i owocach papai. Neutralizuje nadtlenek wodoru i organiczne WR. Chroni lipoproteiny LDL przed utlenieniem (wspólnie z ß-karotenem), obniża poziom produktów peroksydacji lipidów, hamuje syntezę cholesterolu. Pomaga też obniżać ciśnienie krwi, a poprzez ochronę makrocząsteczek komórki przed WR przeciwdziała kancerogenezie.

Polifenole i flawonidy
Polifenole należą do metabolitów wtórnych, zlokalizowanych w tkankach roślinnych. Ich chemiczna budowa jest przystosowana do zmiatania WR. To skuteczniejsze antyoksydanty od tokoferoli czy askorbinianu. Mają wysoką reaktywność jako donory wodoru czy elektronu i stabilizują WR. Przerywają też wolnorodnikowe reakcje łańcuchowe oraz kompleksowanie jonów metali. Niektóre polifenole są zdolne do zmian kinetyki peroksydacji lipidów błonowych i zmniejszania płynności błon.

Wśród polifenoli roślinnych znaczną aktywność antyoksydacyjną wykazują flawonoidy. Są to naturalne barwniki powszechnie występujące w łodygach, liściach i owocach większości roślin, zwykle w połączeniu z cukrami. Najwięcej tych związków występuje w pestkach owoców cytrusowych. Dotychczas opisano ponad 2000 różnych flawonoidów, które sklasyfikowano na grupy, tj. flawony, izoflawony, dihydroflawanole, neoflawany, biflawonoidy, C-glukoflawony, chalkony, aurony, antocyjany i katechiny.

Bogatym surowcem flawonoidowym jest kwiatostan i owoc głogu (Crataegus monogyna Jacq., Crataegus oxyacantha L.), kwiat bzu czarnego (Sambucus nigra L.), kwiatostan kocanek (Helichrysum arenarium L.) czy ziele fiołka trójbarwnego (Viola tricolor L.). Z warzyw i owoców najwięcej flawonoidów zawierają: cebula, kapusta włoska, fasola, brokuły, cykoria, seler, żurawina, cytrusy, jabłka. Bogate w te substancje są także herbata, czerwone wino oraz przyprawy ziołowe.

Flawonoidy redukują i zmiatają WR, z łatwością tworzą kompleksy chelatowe z jonami metali przejściowych. Neutralizują tlen singletowy i hamują aktywność lipooksygenaz katalizujących peroksydację nienasyconych kwasów tłuszczowych i lipoprotein. Szczególnie skuteczna w hamowaniu lipooksygenaz jest kwercetyna. Flawonoidy chronią też inne przeciwutleniacze (np. witaminę C) przed utlenieniem.

Z polifenoli roślinnych działanie zmiatające WR wykazują również fenolokwasy, tj. kwas kawowy, elagowy i chlorogenowy.

Fenolokwasy i flawonoidy znajdują się w większych ilościach w ziarnach zbóż, nasionach roślin strączkowych, ziemniakach, kawie, herbacie i przyprawach roślinnych.

Czerwone wino zawiera ogromne ilości polifenoli, z czego 84 proc. stanowią flawonoidy, głównie antocyjanidyny i katechiny. Antocyjany z czerwonego wina hamują utlenianie frakcji lipidowych krwi o niskiej gęstości (LDL), chroniąc mięsień sercowy przed chorobami wieńcowymi i zawałami.

Wszystkie enzymatyczne i nieenzymatyczne antyoksydanty są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zapobiegają m.in. utlenianiu substancji biologicznie czynnych, a także naprawiają szkody wywołane destrukcyjnym działaniem WR.

Bibliografia u autorki.

Nikt nie pyta Cię o zdanie, weź udział w Teście Zaufania!

To 5 najczęściej kupowanych leków na grypę i przeziębienie. Pokazujemy je w kolejności alfabetycznej.

ASPIRIN C/BAYER | FERVEX | GRIPEX | IBUPROM | THERAFLU

Do którego z nich masz zaufanie? Prosimy, oceń wszystkie.
Dziękujemy za Twoją opinię.

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH