Medycyna personalizowana to przyszłość

Dzięki metodom pozwalającym określić indywidualne cechy genetyczne pacjentów, można ich leczyć efektywniej i mniejszym kosztem – mówili naukowcy podczas poświęconej medycynie personalizowanej konferencji, która odbyła się 1 grudnia br. w Bazylei.
Coraz lepiej poznajemy mechanizmy chorób – wiele z nich występuje w postaci odmiennych genetycznie podtypów, które mogą się różnić zarówno przebiegiem, jak i rokowaniem. Znając podatność pacjentów na leczenie, możemy podawać leki tylko osobom, u których okażą się skuteczne, zaś chorym, którym by nie pomogły, oszczędzamy skutków ubocznych.

Medycyna personalizowana opiera się na wykorzystaniu wiedzy o mechanizmach molekularnych (wewnątrzkomórkowych) oraz testach diagnostycznych w celu precyzyjnego doboru leków dla określonej grupy chorych i poprawy skuteczności ich leczenia. W diagnostyce stosuje się zarówno analizę białek, jak i analizę DNA.

Szczególnie istotne jest właściwe dopasowanie leków w onkologii. „Co trzecia osoba na tej sali umrze z powodu raka – zaznaczył Severin Schwan, naczelny dyrektor firmy Roche. – Leki są bardzo drogie, a procedury terapeutyczne – kosztowne (choć w Szwajcarii na tuning samochodów wydaje się więcej niż na leki przeciwnowotworowe, a na wyroby tytoniowe więcej niż na całą onkologię)”.
Nie każdy lek jest skuteczny u każdego pacjenta z pozornie takim samym nowotworem. Choć pod mikroskopem widać obraz charakterystyczny na przykład dla raka płuc, nic on nie mówi o specyficznych zmianach w DNA czy nietypowych procesach pobudzających komórkę do niepohamowanego wzrostu i zapobiegających jej obumieraniu.

Przedstawiciel jednej z firm ubezpieczeniowych, Thomas D. Szucs przyjrzał się personalizowanej medycynie od strony finansowej. Finansujące leczenie instytucje chcą wiedzieć, czy tego rodzaju metody leżą w zasięgu ich możliwości finansowych – i czy są tego warte. Najnowsze leki, choćby wyspecjalizowane przeciwciała, są bardzo drogie – w niektórych przypadkach koszty leczenia mogą sięgać dziesiątek tysięcy dolarów. Oczywiście najkorzystniej stosować leki najbardziej skuteczne i możliwie tanie. Zależnie od choroby, bywają leki przedłużające życie o kilka lat, jak i takie, w przypadku których jest to tylko kilka miesięcy. A koszt w przeliczeniu na każdy dodatkowy rok życia może sięgać setek tysięcy dolarów.

W skali całego świata wielkim obciążeniem są koszty związane z chorobami mózgu. To aż dwa biliony dolarów, z czego tylko 10 proc. stanowią koszty leków. W leczeniu chorób neurologicznych czy psychicznych medycyna personalizowana może mieć wspaniałą przyszłość, jednak na razie kładzione są dopiero fundamenty pod rozwój terapii choroby Alzheimera, Parkinsona czy schizofrenii. Jak jednak zaznaczył neurofizjolog dr Luca Santarelli, w przypadku chorób mózgu trudno nie tylko zrozumieć mechanizm choroby, znaleźć odpowiedni lek, ale także ocenić wyniki badań klinicznych.

Na przykład w chorobie Alzheimera można działać zarówno na stany zapalne, nieprawidłowe białko tau w komórkach, jak i tworzący się amyloid. Wczesne zmiany wykrywalne dzięki nowym technikom diagnostycznym pojawiają się na 20 lat przed wystąpieniem objawów klinicznych – dzięki temu leki można podawać wcześniej, by zapobiec rozwojowi choroby. W schizofrenii badania obrazowe pozwalają zidentyfikować nieprawidłowo działające obszary mózgu, zaś ocena markerów obecnych we krwi pozwala przewidzieć, czy konkretny lek ma szansę pomóc. Prowadzone są również badania nad molekularnymi metodami rozpoznawania autyzmu i personalizowanymi sposobami ich leczenia.

Personalizowana terapia pozwala uniknąć kosztownych skutków ubocznych i przeznaczać drogie leki tylko dla tych, którym one pomogą. Przeprowadzone przez szwajcarskich specjalistów analizy kosztów wykazały, że w przypadku raka piersi czy raka jelita grubego oszczędności mogłyby w skali tego kraju iść w miliony euro. Jednak aby przekonać urzędników, niezbędne są mocne dowody na skuteczność leczenia i opinie specjalistów. W Niemczech wprowadza się nowy sposób finansowania – przez pierwszy miesiąc pacjent dostaje lek na koszt firmy farmaceutycznej, a jeśli okaże się skuteczny, finansowanie przejmuje państwo.

(Źródło: PAP)

Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu AUDIT

Wypełnij nasz test i dowiedz się czy masz problem z piciem alkoholu

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH