Barbara Gryglewska - nazdrowie.pl

Częstość występowania nadciśnienia rośnie z wiekiem. Prawidłowe, intensywne leczenie zmniejsza ryzyko zgonu, a także powikłań sercowo- i mózgowo-naczyniowych. Należy pamiętać, że w przypadku chorób współistniejących zalecana jest indywidualizacja terapii. W obrazie klinicznym trudno oddzielić nieprawidłowości wynikające z procesu starzenia od tych, które są zależne od procesu chorobowego. Według prognozy GUS-u, w Polsce w 2030 r. będzie 10,6 mln osób starszych. Biorąc pod uwagę, że w tej grupie wiekowej nadciśnienie występuje u 74 proc. (dane NATPOL II, wartości ciśnienia 140/90 mmHg lub leczenie), liczba chorych na nadciśnienie wzrośnie z aktualnych 4,6 mln do 7,8 mln. Niestety w tej grupie wiekowej skuteczność leczenia jest najgorsza. Rozpoznanie W przypadku osób starszych trudno prawidłowo rozpoznać nadciśnienie. Wraz z wiekiem rosną wahania ciśnienia, częściej występują spadki ortostatyczne i poposiłkowe oraz reakcja białego fartucha. Stąd w wytycznych postępowania przy nadciśnieniu zaleca się u osób starszych rutynowe wykonywanie pomiarów ciśnienia w pozycji stojącej, zaś w wypadku podejrzenia nadciśnienia białego fartucha – 24-godzinne monitorowanie oraz wykorzystywanie pomiarów przeprowadzanych w warunkach domowych. Nadmierna sztywność ściany tętniczej może być przyczyną pseudonadciśnienia, które stwierdza się u kilku procent ludzi w podeszłym wieku. Przed rozpoznaniem nadciśnienia pierwotnego należy także wykluczyć nadciśnienie o charakterze wtórnym. Korzyści z leczenia Leczenie nadciśnienia u osób w podeszłym wieku w dużych randomizowanych badaniach klinicznych wykazało, że wraz z jego obniżeniem zmniejszało się ryzyko zgonu, a także powikłań sercowo- i mózgowo-naczyniowych. Wszystkie podstawowe klasy leków (z wyjątkiem α-blokerów) w porównywalnym stopniu redukowały chorobowość i śmiertelność sercowo-naczyniową. Szczególne korzyści przyniosło leczenie izolowanego nadciśnienia skurczowego. Leczenie przeciwnadciśnieniowe może także zmniejszyć prawdopodobieństwo pogorszenia z wiekiem funkcji poznawczych i rozwoju demencji. Wytyczne leczenia nadciśnienia podają, że cele terapeutyczne są podobne dla osób młodszych i starszych, jednak przy uzyskiwaniu normalizacji u osób w podeszłym wieku warto zachować szczególną ostrożność. Podstawową zasadą jest wolniejsze osiąganie docelowych wartości ciśnienia. Należy pamiętać, że populacja leczonych w randomizowanych próbach klinicznych różni się znacznie od populacji rzeczywistej, która zazwyczaj jest starsza, ma więcej chorób towarzyszących lub schorzeń stanowiących przeciwwskazanie do udziału w badaniach. Są to osoby mniej sprawne oraz cechujące się gorszą współpracą przy leczeniu. Ponadto w badaniach randomizowanych nie uzyskiwano pełnej normalizacji średnich wartości ciśnienia skurczowego u osób leczonych aktywnie. Szczególnej ostrożności w postępowaniu przeciwnadciśnieniowym wymagają osoby powyżej 80. roku życia, dla których wyniki leczenia nie są jednoznaczne. Zmiana stylu życia W postępowaniu leczniczym stosuje się farmakoterapię, a także modyfikację stylu życia. Wdrożenie takich zmian może być u osób w podeszłym wieku znacznie utrudnione. Jednak – jak wykazały badania TONE – zmiana stylu życia przyczynia się nie tylko do obniżenia ciśnienia, lecz także znacząco redukuje ryzyko wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych i konieczności powrotu do farmakoterapii. Znaczenie metod niefarmakologicznych podkreślono w aktualizowanych niedawno wytycznych Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Farmakoterapia W leczeniu farmakologicznym u osób w wieku podeszłym, szczególnie z izolowanym nadciśnieniem skurczowym bez chorób współistniejących, zalecane jest rozpoczynanie terapii od małej dawki diuretyku i/lub długodziałającej pochodnej dihydropirydynowej antagonistów wapnia. W przypadku chorób współistniejących wskazana jest indywidualizacja terapii. Przy niewydolności serca – diuretyk, inhibitor konwertazy, β-bloker, sartan lub antagonista aldosteronu. Po zawale serca – inhibitor konwertazy, β-bloker, lub antagonista aldosteronu. U chorych wysokiego ryzyka choroby wieńcowej – diuretyk, β-bloker, inhibitor konwertazy, bloker kanałów wapniowych. Przy chorobie niedokrwiennej serca – β-bloker, bloker kanałów wapniowych. W cukrzycy – diuretyk, β-bloker, inhibitor konwertazy, sartan lub bloker kanałów wapniowych. W przewlekłej chorobie nerek – inhibitor konwertazy lub sartan, a w prewencji udaru – diuretyk z inhibitorem konwertazy. Zawsze korzystniejsze jest stosowanie leków długodziałających, które zapewniają równomierne obniżenie ciśnienia w ciągu całej doby oraz zapobiegają niekorzystnemu wzrostowi ciśnienia w godzinach porannych. W wyższych stadiach nadciśnienia konieczne jest leczenie skojarzone. W takiej terapii powinien znaleźć się diuretyk, choć w świetle wyników badania ASCOT (wykazującego przewagę terapii amlodypiną i peryndoprylem) należy zalecać zindywidualizowany wybór leczenia. Kontrowersje budzi też ostatnio zalecenie o stosowaniu β-blokerów jako leków pierwszego wyboru w terapii nadciśnienia. Metaanaliza Lindholm’a i wsp. wykazała, że w porównaniu z innymi lekami stosowanie β-adrenolityków wiązało się z większym o 16 proc. ryzykiem udaru, mimo podobnego spadku ciśnienia tętniczego. W odrębnościach postępowania farmakologicznego w nadciśnieniu u osób starszych należy uwzględniać zmienioną farmakokinetykę i farmakodynamikę leków oraz ryzyko interakcji. Z wiekiem obserwujemy zwiększoną wrażliwość na leki, a więc terapię należy rozpoczynać od dawek mniejszych. Ze względu na problemy z pamięcią, stany depresyjne często konieczne jest poinformowanie o sposobie przyjmowania leków, możliwych działaniach niepożądanych i konieczności pomiarów ciśnienia tętniczego nie tylko chorego, ale także jego rodzinę lub opiekunów. Piśmiennictwo u autorki

nazdrowie.pl

Nadciśnienie u osób starszych

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH