Szanowni Państwo,
Ze względu na epidemię, ulegnie zmianie termin XVII Gali Nagrody Zaufania „Złoty OTIS”, planowanej pierwotnie na 16 kwietnia 2020.
O nowym terminie i miejscu dorocznej ceremonii, poinformujemy najszybciej jak będzie to możliwe.
Za niedogodności przepraszam, za zrozumienie dziękuję
Paweł Kruś, przewodniczący Kapituły Nagrody
Trudny czas dojrzewania

Trudny czas dojrzewania


Dojrzewanie dzieci jest bardzo burzliwym i emocjonalnym okresem w życiu całej rodziny. Zmiany zachodzące w psychice dorastającego dziecka, wyrażające się w innym niż dotychczas zachowaniu, budzą silne emocje u rodziców. Pojawiają się obawy, lęk, czasem złość.

Jed­ną z naj­waż­niej­szych cech do­ra­sta­nia jest dą­że­nie mło­de­go czło­wie­ka do sa­mo­dziel­no­ści i za­zna­cze­nia swo­jej nie­za­leż­no­ści. Ro­dzi­ców nie­po­koi to, że ich dziec­ko co­raz bar­dziej izo­lu­je się, za­my­ka się w swo­im po­ko­ju, wię­cej cza­su spę­dza z ró­wie­śni­ka­mi, nie­chęt­nie roz­ma­wia z ro­dzi­ca­mi o swo­ich spra­wach. Z po­wo­du obaw o dziec­ko ro­dzi­ce pró­bu­ją zwięk­szać kon­tro­lę nad nim, a ich po­czu­cie bez­rad­no­ści, zwią­za­ne ze zmniej­sze­niem lub na­wet bra­kiem wpły­wu na nie, pro­wa­dzi czę­sto do agre­sji. Uczu­cia nie­po­ko­ju, wy­ra­ża­ne czę­sto w zbyt bez­po­śred­niej i bez­ce­re­mo­nial­nej for­mie, mo­gą do­pro­wa­dzić do jesz­cze więk­szej izo­la­cji na­sto­lat­ka. A tym­cza­sem po­trze­bu­je on wspar­cia, ak­cep­ta­cji i prze­ko­na­nia, że w ra­zie trud­no­ści mo­że li­czyć wła­śnie na ro­dzi­ców.

Emo­cjo­nal­ny za­męt
Doj­rze­wa­nie jest cza­sem okre­śla­nia wła­snej toż­sa­mo­ści. Eks­pe­ry­men­ty po­le­ga­ją­ce na zmia­nie stro­ju, fry­zu­ry, za­in­te­re­so­wań, zna­jo­mych, to prze­waż­nie nie­świa­do­me pra­gnie­nie ak­cep­ta­cji ze stro­ny ro­dzi­ców. Mło­dzi lu­dzie do­tkli­wie prze­ży­wa­ją kry­ty­kę, za­ka­zy lub wy­śmie­wa­nie. Czę­sto re­agu­ją ostrym bun­tem lub prze­ciw­nie – za­mknię­ciem się, re­zy­gna­cją, któ­rej to­wa­rzy­szy ne­ga­tyw­ne my­śle­nie o so­bie sa­mym.

Ak­cep­ta­cja ró­wie­śni­ków to ko­lej­na waż­na spra­wa dla do­ra­sta­ją­ce­go czło­wie­ka. Nie­pew­ny sie­bie, oba­wia­ją­cy się od­rzu­ce­nia na­sto­la­tek jest w sta­nie zro­bić wszyst­ko, aby ją uzy­skać. Chęć wy­róż­nie­nia się, zwró­ce­nia na sie­bie uwa­gi mo­że pro­wa­dzić do po­ja­wie­nia się róż­nych po­waż­nych pro­ble­mów, np. od­chu­dza­nia się po­nad mia­rę, ry­zy­kow­nych za­cho­wań, prze­kra­cza­nia norm spo­łecz­nych, uza­leż­nie­nia od al­ko­ho­lu czy nar­ko­ty­ków.

W okre­sie do­ra­sta­nia gwał­tow­na zmien­ność na­stro­jów prze­ja­wia się prze­cho­dze­niem od sta­nu eu­fo­rii do głę­bo­kiej roz­pa­czy. Dziec­ko by­wa draż­li­we, ła­two wy­bu­cha gnie­wem lub ob­ra­ża się. Te re­ak­cje by­wa­ją czę­sto nie­ade­kwat­ne do sy­tu­acji. Mo­gą rów­nież sy­gna­li­zo­wać, że mło­dy czło­wiek prze­żył po­waż­ny uraz psy­chicz­ny, na przy­kład zo­stał od­rzu­co­ny przez ko­goś, na kim mu bar­dzo za­le­ża­ło lub ktoś mu wy­rzą­dził krzyw­dę.

Kim je­stem?
Mło­dzież bar­dzo czę­sto za­da­je so­bie py­ta­nia: ja­ki je­stem?, co jest waż­ne w ży­ciu?, czym po­wi­nie­nem się za­jąć w przy­szło­ści? Mło­dzi lu­dzie, po­szu­ku­jąc swo­jej dro­gi ży­cio­wej, roz­glą­da­ją się za prze­wod­ni­ka­mi, któ­rzy pod­po­wie­dzie­li­by im, co wy­brać, ja­ką de­cy­zję pod­jąć. Jed­no­cze­śnie pra­gną być nie­za­leż­ni i sa­mo­dziel­ni.

Kon­flikt po­mię­dzy dą­że­niem do nie­za­leż­no­ści a po­trze­bą wspar­cia i bez­pie­czeń­stwa jest źró­dłem in­ten­syw­nych emo­cji, któ­re od­zwier­cie­dla­ją się w nie­sta­bil­nym, cza­sem nie­prze­wi­dy­wal­nym za­cho­wa­niu.

Mło­dzi lu­dzie prze­ży­wa­ją­cy emo­cjo­nal­ny za­męt okre­su doj­rze­wa­nia po­trze­bu­ją sta­bil­nej, bez­piecz­nej sy­tu­acji ro­dzin­nej. Pro­ble­my do­mo­we, kon­flik­ty po­mię­dzy ro­dzi­ca­mi, cho­ro­ba ko­goś bli­skie­go, na­głe zmia­ny sy­tu­acji ro­dzin­nej po­głę­bia­ją za­chwia­nie rów­no­wa­gi psy­chicz­nej i zwięk­sza­ją po­czu­cie osa­mot­nie­nia i bez­rad­no­ści.

Kli­nicz­ne za­bu­rze­nia
Wraż­li­wość na­sto­lat­ków, ich nie­pew­ność, strach przed ne­ga­tyw­ną oce­ną, kry­ty­cyzm w sto­sun­ku do sie­bie w po­łą­cze­niu z re­al­ny­mi pro­ble­ma­mi w ży­ciu oso­bi­stym, ro­dzi­nie, szko­le czy gru­pie ró­wie­śni­czej mo­gą być przy­czy­ną po­waż­nych trud­no­ści emo­cjo­nal­nych i pro­wa­dzić do wy­stą­pie­nia ob­ja­wów kli­nicz­nych. Naj­częst­sze za­bu­rze­nia okre­su doj­rze­wa­nia to: ano­rek­sja i bu­li­mia psy­chicz­na (głów­nie u dziew­cząt), de­pre­sja (z my­śla­mi i czyn­no­ścia­mi au­to­agre­syw­ny­mi), za­bu­rze­nia za­cho­wa­nia (głów­nie u chłop­ców), za­bu­rze­nia lę­ko­we.

Po­nad po­ło­wa na­sto­lat­ków w okre­sie doj­rze­wa­nia prze­ży­wa po­waż­ny kry­zys emo­cjo­nal­ny. Czę­sto ko­niecz­na jest po­moc psy­cho­lo­ga, pe­da­go­ga, psy­cho­te­ra­peu­ty, cza­sem na­wet psy­chia­try. Naj­istot­niej­szą spra­wą, któ­ra mo­że po­móc w po­zy­tyw­nym roz­wią­za­niu pro­ble­mów, jest zmia­na re­la­cji po­mię­dzy ro­dzi­ca­mi i do­ra­sta­ją­cy­mi dzieć­mi. Dla­te­go też naj­czę­ściej pro­po­no­wa­ną for­mą po­mo­cy dla na­sto­lat­ka jest te­ra­pia ro­dzin­na.

Złe i do­bre sło­wa
Bar­dzo czę­sto zda­rza się, że ro­dzi­ce po­wo­do­wa­ni lę­kiem lub zło­ścią wy­po­wia­da­ją sło­wa, któ­re ra­nią dziec­ko i jesz­cze bar­dziej utrud­nia­ją kon­takt z nim. W ta­bel­ce wy­pi­sa­łam sło­wa­-zda­nia, któ­re za­miast po­móc w roz­wią­za­niu pro­ble­mu mo­gą go na­si­lić, wy­wo­łu­jąc u dziec­ka żal, po­czu­cie wi­ny, złość, lęk. W tabelce umie­ści­łam sło­wa­-zda­nia, któ­re wy­po­wie­dzia­ne spo­koj­nym to­nem mo­gą być wstę­pem do bli­skiej, ser­decz­nej roz­mo­wy, zmie­rza­ją­cej do roz­wią­za­nia pro­ble­mu, al­bo przy­naj­mniej do wspar­cia dziec­ka w trud­nej dla nie­go sy­tu­acji.

Sza­nuj­my się
Ro­dzi­ce, nie­za­leż­nie od wie­ku dziec­ka, po­win­ni li­czyć się z je­go zda­niem i uczu­cia­mi. Dzię­ki te­mu mo­gą zy­skać je­go za­ufa­nie i do­wie­dzieć się, z ja­kie­go po­wo­du jest smut­ne lub roz­draż­nio­ne. Kie­dy na­sto­la­tek po­wie ro­dzi­com o swo­ich pro­ble­mach, nie na­le­ży ich ba­ga­te­li­zo­wać ani wy­śmie­wać. Nie na­le­ży też za­sypywać dziec­ka tzw. do­bry­mi ra­da­mi. Cza­sem wy­star­czy tyl­ko wy­słu­chać, nie­kie­dy trze­ba jesz­cze przy­tu­lić lub po­cie­szyć. Za­wsze war­to za­py­tać: czy chcesz, że­bym ci po­mo­gła?, jak mógł­bym ci po­móc?, chęt­nie ci po­mo­gę, tyl­ko po­wiedz, co chciał­byś, że­bym dla cie­bie zro­bi­ła?

Je­że­li w da­nym mo­men­cie dziec­ko nie ma ocho­ty na roz­mo­wę, nie na­le­ży na­le­gać. Je­śli po go­dzi­nie lub dwóch zły na­strój dziec­ka nie mi­ja, war­to spró­bo­wać po­now­nie na­wią­zać kon­takt, za­czy­na­jąc od słów: wi­dzę, że na­dal je­steś w złym na­stro­ju i mar­twię się o cie­bie, po­wiedz o co cho­dzi, mo­że bę­dę mo­gła ja­koś ci po­móc. Je­śli dziec­ko nie po­dej­mie roz­mo­wy, moż­na po­wie­dzieć: jak tyl­ko bę­dziesz miał ocho­tę po­roz­ma­wiać, to przyjdź do mnie.

Wi­dząc szcze­re, au­ten­tycz­ne za­in­te­re­so­wa­nie ro­dzi­ców oraz ich cier­pli­wość, tro­skę i go­to­wość udzie­le­nia po­mo­cy, dziec­ko bę­dzie skłon­ne po­dzie­lić się z ni­mi swo­imi kło­po­ta­mi. Za­miast po­ta­jem­nie zbie­rać in­for­ma­cje o swo­im dziec­ku od je­go zna­jo­mych lub z je­go pa­mięt­ni­ków, ro­dzi­ce po­win­ni zdo­być się na od­wa­gę i pod­jąć szcze­rą roz­mo­wę. Trak­tuj­my dzie­ci z sza­cun­kiem ta­kim sa­mym, ja­kie­go ocze­ku­je­my od dziec­ka w sto­sun­ku do nas sa­mych.


Złe słowa
• jak mogłaś mi to zrobić?
• przez ciebie nie spałam całą noc
• jesteś wyrodnym dzieckiem, nic nie robisz w domu
• teraz ja zaprowadzę porządek
• ciągle czegoś od nas żądasz, a nic nie dajesz w zamian
• musisz się zmienić, tak dalej być nie może
• jestem twoim rodzicem i musisz mnie słuchać
• zachowujesz się okropnie, co ludzie na to powiedzą?
• jeśli wobec innych będziesz się zachowywać tak, jak wobec mnie, to nigdy nie znajdziesz sobie przyjaciół

Dobre słowa
• martwię się o ciebie
• czuję się bezradna, bo widzę, że coś jest nie tak, a nie wiem, jak mogę ci pomóc
• chciałabym, żebyś pomogła mi w domowych obowiązkach
• czy mógłbyś mi pomóc?
• czuję się za ciebie odpowiedzialna, ale nie chcę ci niczego narzucać
• możemy ustalić wspólnie, co zmienić, żeby było lepiej i dla ciebie, i dla nas
• teraz nie mogę się na to zgodzić
• przykro mi, ale muszę ci odmówić
• powiedz, czego od nas oczekujesz i spróbuj też wysłuchać naszych oczekiwań, może wszyscy spróbujemy coś zmienić, żebyśmy mogli się dogadać
• może zastanowimy się wspólnie, jak rozwiązać ten problem
• nie rozumiem, dlaczego się tak zachowujesz
• zamiast się zachowywać w ten sposób, powiedz mi, o co chodzi
• widzę, że jesteś zła – czy jesteś zła na mnie czy też z jakiegoś innego powodu?

Nikt nie pyta Cię o zdanie, weź udział w Teście Zaufania!

To 5 najczęściej kupowanych leków na grypę i przeziębienie. Pokazujemy je w kolejności alfabetycznej.

ASPIRIN C/BAYER | FERVEX | GRIPEX | IBUPROM | THERAFLU

Do którego z nich masz zaufanie? Prosimy, oceń wszystkie.
Dziękujemy za Twoją opinię.

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH