Zwalczanie bólu gardła

Zwalczanie bólu gardła

Jesień i zima to okres, w którym jesteśmy szczególnie narażeni na zakażenia górnych dróg oddechowych. Ból gardła jest częstym objawem towarzyszącym stanom zapalnym oraz infekcjom gardła.

Ból gardła może być odczuwany jako drapanie, kłucie, ból o średnim natężeniu lub silny, dokuczliwy zwłaszcza przy połykaniu. W zdecydowanej większości przypadków, bo aż w 70-90 proc. u dorosłych pacjentów, za jego wystąpienie odpowiedzialne są zakażenia wirusowe górnych dróg oddechowych. Wśród pozostałych przyczyn znajdują się infekcje bakteryjne gardła oraz migdałków podniebiennych (zazwyczaj wywoływane przez Streptococcus sp.), grzybicze (najczęściej Candida albicans), alergiczne zapalenie gardła, opryszczka (zwłaszcza w tylnej części jamy ustnej), mononukleoza zakaźna czy ospa wietrzna.

Ból gardła często pojawia się jako objaw wtórny w ostrym nieżycie nosa oraz zapaleniu zatok przynosowych. Nasz układ oddechowy przystosowany jest do oddychania przez nos, gdzie powietrze zostaje wstępnie oczyszczone oraz ogrzane. Następnie trafia ono do gardła i dalej do tchawicy. Zatkany nos zaburza tę naturalną drogę pasażu powietrza, w wyniku czego, wraz z wdychanym przez usta zimnym powietrzem, do organizmu dostają się patogeny oraz czynniki podrażniające błonę śluzową gardła i otwierające wrota dla drobnoustrojów.

Leczenie zależne od przyczyn

Jeżeli przyczyną bólu gardła jest infekcja bakteryjna, nieod­zowne staje się leczenie przyczynowe, a więc racjonalna antybiotykoterapia, wraz z leczeniem objawowym. Warto nadmienić, że zakażenia paciorkowcowe są najczęstszą przyczyną stanów zapalnych gardła u dzieci w wieku szkolnym. Towarzyszy im wysoka gorączka (powyżej 39,4°C), znaczny wysięk z migdałków, bolesność węzłów chłonnych oraz zazwyczaj skąpy kaszel. Przy podawaniu antybiotyków należy pamiętać o preparatach osłonowych; warto też pomyśleć o środkach wspomagających system odpornościowy do walki z chorobą. Immunostymulujący efekt podawanych doustnie wyciągów z ziół takich jak Echinacea purpurea, Baptisia tinctoria czy Thuia occidentalis znany jest w medycynie od lat, a produkty na bazie tych wyciągów polecane są przez lekarzy i farmaceutów w celu wspomagania leczenia infekcji górnych dróg oddechowych.

Zakażenia drożdżakowe najczęściej dotyczą pacjentów niedbających o higienę jamy ustnej, niemowląt, chorych na cukrzycę i celiakię, jak również osób po przebytej antybiotykoterapii oraz z obniżoną odpornością. Charakterystycznym objawem zakażenia jamy ustnej i gardła są białawe grudki na błonach śluzowych. Terapia drożdżycy jamy ustnej i gardła obejmuje leczenie przyczynowe (leki przeciwgrzybicze o działaniu miejscowym lub w cięższych przypadkach – ogólnoustrojowym) oraz objawowe.

Infekcje wirusowe mają z kolei charakter samowyleczalny. W tym przypadku ból gardła mija samoistnie w ciągu 10 dni. Choroba przebiega z gorączką do 38,5°C, przekrwieniem i rozpulchnieniem migdałków, bólami głowy oraz mięśniowo-stawowymi, a także uczuciem ogólnego rozbicia. Zakażeniom adenowirusami towarzyszy często zapalenie spojówek, a rhinowirusami i coronawirusami – nieżyt nosa. W przypadku zakażeń wirusami Coxackie A objawem towarzyszącym mogą być pęcherzyki na błonach śluzowych w okolicach gardła. W wirusowym zapaleniu gardła celem terapii jest łagodzenie objawów bólowych.

Leczenie objawowe bólu gardła

Niestety, zakażenia wirusowe mają tendencję do częstych nawrotów. W okresie jesienno-zimowym, kiedy nasza odporność spada i nietrudno o infekcje, warto zadbać o odpowiednią podaż płynów oraz wilgotność powietrza w pomieszczeniach, w których spędzamy większość czasu. Dobrym nawykiem jest również stosowanie różnego rodzaju cukierków i pastylek nawilżających błony śluzowe gardła.

W przypadku pojawienia się bólu gardła, należy wyeliminować z otoczenia czynniki drażniące (np. unikać dymu tytoniowego) oraz ograniczyć spożywanie gorących i pikantnych potraw, które mogą dodatkowo podrażniać błony śluzowe.

W łagodzeniu objawów infekcji górnych dróg oddechowych, w tym bólu gardła, z pomocą przychodzą różne leki z grupy OTC. Ze względu na wygodę stosowania, pacjenci najczęściej sięgają po tabletki do ssania. Dużą popularnością cieszą się również płyny do płukania gardła oraz aerozole. Środki te zawierają najczęściej składniki o działaniu: przeciwbólowym i przeciwzapalnym (np. chlorowodorek benzydaminy, flurbiprofen, salicylan choliny); miejscowo znieczulającym (np. lidokaina, benzokaina); odkażającym, działającym przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwpierwotniakowo (np. chlorchinaldol, ambazon, chlorek cetylpirydyniowy, chlorek benzalkoniowy, chlorheksydyna, heksylorezorcynol, amylometakrezol).

Leki o działaniu miejscowym mają krótki czas działania, z czego wynika konieczność częstego ich przyjmowania. W objawowym leczeniu bólu w stanach zapalnych gardła stosuje się również leki o ogólnoustrojowym działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym (np. ibuprofen, kwas acetylosalicylowy i in.). W infekcjach wirusowych, którym towarzyszą nasilone objawy nieżytowe, a także rozpulchnienie migdałków oraz obrzęk gardła, zastosowanie znajdują leki przeciwhistaminowe, wapno oraz preparaty z rutyną.

Bibliografia dostępna u autorki

Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu AUDIT

Wypełnij nasz test i dowiedz się czy masz problem z piciem alkoholu

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH