Pielęgnacja skóry atopowej

Pielęgnacja skóry atopowej


Badania epidemiologiczne wykazują, że atopowe zapalenie skóry występuje już u 30 proc. populacji. Wraz z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, spojówek oraz oskrzeli tworzy zespół chorób atopowych.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, zapalną i świądową chorobą naskórka i skóry właściwej. Cierpi na nią wielu mieszkańców krajów uprzemysłowionych. Może nie jest groźna dla życia, ale bywa bardzo uciążliwa dla osób, które na nią chorują.

Przyczyna AZS
Patogeneza choroby polega na wytworzeniu ostrej reakcji immunologicznej w odpowiedzi na niewielką ilość antygenów. W powstawaniu AZS biorą udział czynniki genetyczne i środowiskowe. Mocną pozycję zajmuje też stres. Mechanizm jego oddziaływania nie jest do końca poznany, jednak obecność we krwi i włóknach nerwowych naskórka czynników neuroimmunologicznych wpływa na zaostrzenie objawów choroby.

Istotnym czynnikiem wyzwalającym atopię jest także ekspozycja na uczulające alergeny. U niemowląt i dzieci do trzeciego roku życia są to głównie alergeny pokarmowe (szczególnie białka mleka krowiego, jajka, cytrusy, orzechy, kakao oraz konserwanty). Natomiast u dzieci, które ukończyły trzy lata, oraz u dorosłych większą rolę odgrywają alergeny powietrznopochodne (m.in. roztocza kurzu domowego, pyłki roślin, pleśnie), a także kosmetyki, proszki do prania lub płyny do płukania tkanin czy środki czystości. Zawierają one drażniące konserwanty, powodują też przesuszenie skóry. Nieobojętne w powstawaniu świądu i zmian atopowych pozostają także mechaniczne czynniki drażniące, takie jak np. kontakt skóry z szorstkimi i wełnianymi ubraniami.

Objawy choroby
Obraz zmian skórnych zależy od wieku. W przypadku niemowląt charakterystyczne jest występowanie swędzących grudek i pęcherzyków w obrębie skóry policzków, czoła i owłosionej skóry głowy. U starszych dzieci i dorosłych obserwuje się natomiast nadmierną suchość skóry. Często towarzyszą temu zmiany rumieniowe z silnym świądem, złuszczaniem naskórka oraz lichenifikacją (wygląd skóry podobny do obrazu skóry słonia). Choroba może obejmować powierzchnię całego ciała, lecz najczęściej objawia się na twarzy, szyi, w zgięciach kończyn i na grzbietach rąk.

Nieleczone zmiany powodują silne swędzenie i prowadzą do mechanicznego uszkodzenia naskórka oraz wtórnego nadkażania bakteriami i grzybami. A to skutkuje powstaniem przewlekłych i trudnych w leczeniu zakażeń skóry. Chorzy często skarżą się także na bezsenność i rozdrażnienie spowodowane uporczywym świądem.

Łagodzenie dolegliwości
Najważniejszą zasadą pielęgnacji skóry atopowej jest jej odpowiednie natłuszczanie i nawilżanie. Przy wyborze kosmetyków należy zwracać uwagę na ich recepturę, która powinna być opracowana specjalnie z myślą o skórze suchej i atopowej. Warto także pamiętać, żeby kosmetyki miały możliwie najprostszy skład, nie zawierały drażniących konserwantów, a także silnych środków zapachowych. Pożądane jest natomiast, by w ich składzie były substancje wspomagające leczenie i zapobieganie zaostrzeniom atopowego zapalenia skóry.

I tak, środki zawierające polidokanol są pomocne w redukowaniu objawów świądu. Z kolei stosowanie preparatów zawierających mocznik pozwala na intensywne nawilżenie skóry, natomiast kwas salicylowy działa złuszczająco w leczeniu przewlekłych zmian hyperkeratotycznych. Ponadto kosmetyki powinny zawierać substancje łagodzące podrażnienia, takie jak: alantoina, woda termalna czy roślinne wyciągi o działaniu przeciwzapalnym. Dobrze, by zawierały także filtry przeciwsłoneczne.

Osobom cierpiącym na AZS zaleca się regularne stosowanie emolientów. Są to kosmetyki bogate w substancje lipidowe, podobne do tych zawartych w skórze. Mają postać emulsji „woda w oleju” lub „olej w wodzie”. Sprzyjają odbudowie uszkodzonego płaszcza lipidowego, zapewniają prawidłowe nawodnienie warstwy rogowej naskórka, uzupełniają ubytki w lipidach substancji międzykomórkowej, zapobiegają utracie wody oraz ograniczają świąd. Niezwykle istotny jest fakt, by stosować je regularnie i stale – nie tylko w okresach nasilenia choroby. Emolienty dostępne są w postaci kremów, maści, balsamów, płynów i olejków do kąpieli, żeli czy kostek do mycia.

Cierpiący na atopowe zapalenie skóry powinni brać kąpiel (najwyżej 15-minutową) w letniej wodzie z dodatkiem emolientów. Taka kąpiel usuwa ze skóry substancje drażniące i drobnoustroje, działa zmiękczająco i pozwala lepiej przenikać środkom aplikowanym miejscowo. Zmniejsza także świąd i działa relaksująco. Po kąpieli należy delikatnie, bez pocierania, osuszyć skórę miękkim, bawełnianym ręcznikiem, a następnie posmarować ją emolientem. Trzeba też pamiętać o smarowaniu skóry kilkakrotnie w ciągu dnia.

Pomoc dermatologa
Bardzo ważnym aspektem w zapobieganiu zaostrzeń AZS jest unikanie czynników drażniących, mechanicznych uszkodzeń skóry, wyeliminowanie z pożywienia substancji uczulających, a także unikanie ekspozycji na alergeny wziewne. Należy nosić bawełnianą odzież praną w delikatnym proszku lub płynie, unikać palenia tytoniu, a także ograniczyć korzystanie z basenów, gdyż chlorowana woda silnie podrażnia wrażliwą skórę. Najlepiej też starać się nie przebywać w klimatyzowanych pomieszczeniach oraz unikać dużych zmian temperatury.

W przypadku bardzo nasilonych objawów atopii wskazana jest konsultacja dermatologiczna. Lekarz, poza dermokosmetykami, może zalecić stosowanie środków o działaniu miejscowym, dostępnych w aptece na receptę. Niezwykle często dermatolodzy sięgają po miejscowe glikokortykosteroidy, które wykazują silne działanie przeciwzapalne oraz z dobrym skutkiem likwidują ostre fazy zapalenia. Niestety mają też liczne działania uboczne, zwłaszcza przy przewlekłym stosowaniu. Dlatego coraz większą popularnością w leczeniu AZS cieszą się miejscowe inhibitory kalceneuryny (pimekrolimus i takrolimus). Są to niesterydowe leki przeciwzapalne o działaniu immmunostymulującym, pozbawione działań ubocznych wywoływanych przez glikokortykosteroidy. Ponieważ w obrębie skóry chorych na AZS dochodzi do intensywnej kolonizacji przez bakterie, lekarze zalecają również miejscowe leczenie przeciwbakteryjne.

Warto też wspomnieć, że przy właściwym leczeniu oraz codziennej, regularnej pielęgnacji zaostrzenia atopowego zapalenia skóry ustępują niemal całkowicie. Ale trzeba również pamiętać, że każde odstępstwo od tej pielęgnacyjnej dyscypliny prowadzi do nawrotu choroby.

Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu AUDIT

Wypełnij nasz test i dowiedz się czy masz problem z piciem alkoholu

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH