Zgaga i nadkwaśność

Zgaga i nadkwaśność


Nieregularny i stresujący tryb życia w połączeniu z niezdrową dietą negatywnie wpływają na zdrowie i powodują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej są to nadkwaśność żołądka i zgaga.

Zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku nazywane jest refluksem żołądkowo-przełykowym, który sporadycznie występuje u każdego człowieka i jest to tzw. refluks fizjologiczny. Gdy błona śluzowa przełyku podrażniana jest przewlekle, prowadzi to do powstania zmian zapalnych i/lub dolegliwości ze strony przełyku. Gdy dolegliwości są silne i często nawracają, mówimy o chorobie refluksowej przełyku.

Zarzucanie treści pokarmowej do przełyku może mieć różne przyczyny. Jest ono najczęściej wyrazem niewydolności dolnego zwieracza przełyku. Kiedy mięsień ten zaczyna źle funkcjonować, treść pokarmowa z żołądka cofa się do przełyku, powodując nieprzyjemne dolegliwości, m.in. zgagę.

Zgaga, tj. uczucie dyskomfortu lub bólu (najczęściej piekącego lub palącego) w przełyku, jest jedną z najczęstszych dolegliwości zgłaszanych lekarzowi lub farmaceucie. Oprócz uczucia palenia lub pieczenia za mostkiem, pacjenci mogą skarżyć się na nieprzyjemny, gorzko-kwaśny smak w jamie ustnej, zazwyczaj kwaśne odbijania, ból przy przełykaniu, nudności, wymioty. Do objawów przełykowych mogą dołączać się objawy
pozaprzełykowe, które utrudniają diagnostykę (m.in. bóle w klatce piersiowej, chrypka, napadowy kaszel, ból gardła, zapalenie dziąseł).

Leczenie niefarmakologiczne
Obejmuje ono zmianę przyzwyczajeń żywieniowych i stylu życia. Aby pozbyć się zgagi, należy zaprzestać palenia papierosów, unikać kawy, alkoholu, napojów typu cola. Osoby otyłe i z nadwagą powinny zrzucić zbędne kilogramy. Ostatni posiłek należy zjeść minimum 3 godziny przed snem. Najlepiej zjadać mniejsze porcje, ale częściej, i jeść bez pośpiechu. Trzeba pamiętać, aby nie przyjmować pozycji leżącej bezpośrednio po posiłku, a do snu układać górną część ciała nieco wyżej od poziomu żołądka. Warto zrezygnować z potraw, które zmniejszają napięcie dolnego zwieracza przełyku, mogą powodować wzmożoną produkcję kwasu solnego w żołądku lub drażnić błonę śluzową przełyku (np. z czekolady, mięty, tłustych potraw, owoców i soków cytrusowych, przetworów z pomidorów, pikantnych potraw). Chociaż nie ma obiektywnych dowodów na całkowite ustąpienie tej dolegliwości po zastosowaniu się do powyższych wskazówek, zalecenia żywieniowe są istotną częścią postępowania w przypadku zgagi, powinny być przekazywane pacjentom, niezależnie od stosowanego leczenia farmakologicznego.

Leki zobojętniające
Po pierwszą pomoc w przypadku nadkwaśności i zgagi pacjenci często zwracają się najpierw do farmaceuty. Z dostępnych bez recepty środków farmakologicznych łagodzących zgagę, możemy zaproponować leki alkalizujące. Zobojętniają one kwaśny sok żołądkowy, obecny w przełyku na skutek cofania się treści pokarmowej z żołądka, i działają osłaniająco na błonę śluzową przełyku, żołądka i dwunastnicy. Leki te zmniejszają kwaśność soku żołądkowego poprzez chemiczne wiązanie kwasu solnego. Są to z reguły słabo zasadowe sole, tlenki lub wodorotlenki. Można tu wymienić popularne preparaty zawierające: wodorotlenek glinu i wodorotlenek magnezu (Alumag, Maalox i Manti – dodatkowo zawiera simetikon), wodorotlenek glinu (Alusal), węglan dihydroksyglinowo-sodowy (Alugastrin), węglan wapnia i węglan magnezu (Rennie), fosforan glinu (Gelatum Aluminii Phosphorici), wodorowęglan sodu, wodorotlenek glinu, kwas alginowy (Gealcid).

Środki te szybko przynoszą ulgę, ponieważ szybko neutralizują kwas, działają jednak krótko, dlatego muszą być przyjmowane wielokrotnie w ciągu dnia. Zażywanie leków zobojętniających w dużych dawkach może prowadzić do przyjęcia przez pacjenta zbyt dużych ilości magnezu, glinu i wapnia, co z kolei może powodować inne dolegliwości, takie jak biegunka (sole magnezu) i zaparcia (sole glinu).

H2-blokery
Te leki działają poprzez blokowanie receptora histaminergicznego H2, dzięki czemu hamują stymulowane przez histaminę wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Podstawowymi lekami z tej grupy są ranitydyna (Ranigast, Riflux, Ranitydyna, Raniberl) i famotydyna (Famogast, Famidyna, Quamatel, Ulfamid). Cimetydyna jest najstarszym lekiem z tej grupy, powodującym najwięcej działań niepożądanych.

Bez recepty dostępne są: preparaty zawierające ranitydynę – Ranigast PRO 75 mg, Ranigast MAX 150 mg, Riflux 75 mg, Riflux 150 mg, Ranimax 150 mg, Zdrovit Gastranin 150 mg, a także preparaty zawierające famotydynę – Famidyna 10 mg.

Inhibitory pompy protonowej
Leki z tej grupy hamują ATPazę zależną od jonu potasowego i wodorowego (H+/K+ – ATPaza – nosząca także nazwę pompy protonowej), niezbędną dla wyprodukowania protonu i wydzielenia go do światła żołądka. Do inhibitorów pompy protonowej należą omeprazol, pantoprazol i lansoprazol. Leki te hamują zarówno spoczynkowe, jak i nasilone przez pokarm lub inne czynniki wydzielanie kwasu solnego. Są one bardziej skuteczne od H2-blokerów i są lekami z wyboru w leczeniu choroby refluksowej.

Do niedawna leki zawierające inhibitor pompy protonowej dostępne były tylko na receptę. Teraz dostępne są również w sprzedaży odręcznej. Są to preparaty: zawierające omeprazol – Bioprazol Bio 10 mg, Gasec 10 mg, Polprazol Acidcontrol 10 mg, oraz zawierające pantoprazol – Controloc Control 20 mg i Anesteloc Max 20 mg. Leki te nie usuwają objawów natychmiast, jak leki zobojętniające, przynoszą ulgę dopiero po dłuższym stosowaniu. Wskazane są w krótkotrwałym leczeniu objawów choroby refluksowej przełyku, takich jak zgaga, kwaśne odbijanie.

Leki prokinetyczne
Do grupy tej należą metoklopramid, domperydon i cisapryd. Leki te wydawane są jedynie ze wskazań lekarza. Są to leki zwiększające napięcie dolnego zwieracza przełyku, przyspieszające opróżnianie żołądka i usprawniające pasaż jelitowy. Leki te mogą powodować poważne działania niepożądane.

Zgaga jest głównym, najczęstszym objawem choroby refluksowej, ale może również występować niezależnie od niej. Przyczyną zgagi może być także choroba wrzodowa żołądka. Chociaż jest to dolegliwość powszechna – występuje u około 30 proc. populacji ogólnej – nie należy jej bagatelizować, gdyż powtarzające się, długotrwałe i nieleczone epizody refluksu mogą prowadzić do poważnych następstw.

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH