Zespół jelita drażliwego - uciążliwa choroba jelit

Zespół jelita drażliwego – uciążliwa choroba jelit

Codziennie pacjenci pytają o leki na biegunkę, zaparcia lub proszą o preparat na bóle w dole brzucha. Jak wielu z nich cierpi na niezdiagnozowany zespół jelita drażliwego?

Codziennie pacjenci pytają o leki na biegunkę, zaparcia lub proszą o preparat na bóle w dole brzucha. Jak wielu z nich cierpi na niezdiagnozowany zespół jelita drażliwego?

Trudno jednoznacznie określić etiologię zespołu jelita drażliwego. Po raz pierwszy został on zdiagnozowany w 1892 roku, ale do dziś nie poznano jednoznacznie przyczyn tej choroby. Zespół jelita drażliwego to przewlekła, idiopatyczna choroba przewodu pokarmowego o charakterze czynnościowym. Może być wywołana przez przerost flory bakteryjnej w układzie pokarmowym, stałe stosowanie niektórych leków lub hormonów, zaburzenia psychiczne, dietę z niedostateczną podażą błonnika, infekcje bakteryjne (np. czerwonkę), spożywanie określonych pokarmów, a także stres.

Coraz częściej lekarze szukają towarzyszących chorobie zaburzeń, takich jak: alergie pokarmowe, niedobory enzymów trzustkowych lub niedostateczne wytwarzanie kwasów żołądkowych. Równie przykre dolegliwości mogą być spowodowane obecnością pasożytów w układzie pokarmowym oraz drożdżycą związaną z długotrwałym stosowaniem antybiotyków.

Istota problemu
Niejednoznaczne są również objawy tej choroby. Głównym problemem są nieregularne skurcze jelit. Zbyt szybkie i energiczne – wywołują biegunki, a powolne i zanikające są przyczyną zaparć. Częstymi objawami są także: bóle podbrzusza lub lewego dołu biodrowego, wzdęcia, zgaga, bóle głowy, częstomocz, uczucie „przelewania w żołądku”. Towarzyszyć im mogą: uczucie ciągłego przemęczenia, odwodnienie, nudności i wymioty. Kobiety skarżą się na zaburzenia miesiączkowania.

Mimo, że są to często spotykane dolegliwości, to pacjentów z zespołem jelita drażliwego wyróżnia ich częstotliwość – nieprzyjemne objawy występują co najmniej trzy lub cztery razy w tygodniu. Następstwami ciągłych zaparć lub biegunek mogą być niedobory witamin i soli mineralnych, odwodnienie, problemy z zasypianiem i absencja w pracy. Choroby nie wolno bagatelizować. Leczenie doraźne częstych zaparć lub biegunek lekami bez recepty może nasilić dolegliwości. W trakcie leczenia należy wykluczyć lub zdiagnozować alergie pokarmowe. Według niektórych źródeł mogą być one główną przyczyną nawet 70 proc. przypadków zespołu jelita drażliwego.

Leczenie farmakologiczne
Tak jak różne są objawy i przyczyny choroby, tak różne są sposoby ich leczenia. Lekarz może przepisać leki zawierające substancje działające rozkurczowo na ściany jelit, takie jak: hioscyjamina, dicyklomina, atropina, skopolamina, fenobarbital i chlordiazepoksyd. W przypadku silnych, niebakteryjnych biegunek można – pod kontrolą lekarza – stosować loperamid lub difenoksylat z atropiną. Leki te wpływają na ściany jelit hamując nieregularne lub nadmierne skurcze układu pokarmowego. Substancje takie jak laktuloza, bisakodyl i wodorotlenek magnezu aktywują mięśnie jelit i usprawniają ich perystaltykę. Sprawdzonym środkiem stosowanym przy wzdęciach jest simetikon. Jako substancja powierzchniowo czynna zmniejsza i rozprasza pęcherzyki gazów w jelitach.

Jeśli jedną z przyczyn zespołu jelita drażliwego jest alergia pokarmowa to pomocne w procesie leczenia mogą być enzymy (np. enzymy trzustkowe i laktaza). Warto pomyśleć także o stałej suplementacji szczepami bakterii probiotycznych. Jeśli dolegliwości występują lub zwiększają się pod wpływem stresu, to lekarz może przepisać leki uspokajające, a nawet nasenne. U niektórych pacjentów bardzo skuteczna jest melatonina podawana tuż przed snem.

Ziołowa pomoc
Skuteczne i dość bezpieczne są zioła wspomagające pracę jelit. Herbatki z mięty pieprzowej, rumianku pospolitego, kopru włoskiego i imbiru mogą przynieść ulgę przy wzdęciach i problemach z wypróżnieniem. Kozłek lekarski, chmiel zwyczajny i melisa lekarska mogą minimalizować skurcze jelit związane z sytuacją stresową.

Znacznie rzadziej polecane i mniej bezpieczne są herbatki z kory kruszyny pospolitej i liści senesu. Choć są skuteczne przy zaparciach, to przy długotrwałym ich stosowaniu w dużej ilości mogą nasilić objawy choroby. Jeśli pacjent cierpi na zaparcia, lepiej zasugerować mu suplementację diety błonnikiem pokarmowym oraz zmielonymi nasionami lnu.

Rady dla pacjenta
Bardzo duży wpływ na częstotliwość i nasilenie objawów ma tryb życia i dieta. Należy przypomnieć pacjentowi, że powinien unikać pokarmów i substancji drażniących jelita, takich jak: tytoń, alkohol, kofeina, skoncentrowane soki owocowe, słodziki (sorbitol, mannitol i aspartam), napoje gazowane, pikantne przyprawy, brukselka i brokuły. Te ostatnie mogą powodować wzdęcia, a pikantne przyprawy często zawierają kapsaicynę, która wywołuje skurcze jelita grubego. Zaleca się także usunięcie z diety tłustych mięs, margaryn i tłuszczy nasyconych w każdej postaci.

Ważne jest spożywanie małych porcji, co najmniej pięć razy dziennie. Po każdym posiłku dla uzupełnienia flory bakteryjnej warto wypić szklankę kefiru lub jogurtu. Często zalecane jest także „odstawienie” cukrów prostych i słodyczy. Szczególnie ważne przy typie biegunkowym zespołu jelita drażliwego jest wypijanie co najmniej 8-10 szklanek wody dziennie. Pacjentowi prowadzącemu siedzący tryb życia warto przypomnieć o regularnych spacerach i ćwiczeniach. Na co dzień należy, o ile to możliwe, unikać sytuacji stresujących. Jeśli pacjent stosuje leki mające negatywny wpływ na pracę jelit, to lekarz może je zmienić lub zmniejszyć ich dawki.


Niepokojące objawy

Wizyta u lekarza jest niezbędna, jeśli w stolcu stwierdza się obecność krwi, pacjent z nieznanych powodów zaczyna tracić na wadze lub choroba utrudnia mu normalne funkcjonowanie. Niepokojące powinny być także pierwsze zaobserwowane objawy u osób po pięćdziesiątym roku życia, nieprawidłowe wyniki morfologii, gorączka oraz nowotwory lub choroby zapalne w wywiadzie rodzinnym. Wizytę u lekarza warto doradzić również pacjentom nadużywającym leki przeczyszczające i/lub zapierające. drażniąc jelita. Postać biegunkową charakteryzuje papkowaty, wodnisty stolec, oddawany częściej niż trzy razy w ciągu dnia.


Jeden zespół, dwie choroby

Zespół jelita drażliwego ma dwie skrajnie różniące się objawami postaci. Część pacjentów cierpi na zaparcia związane ze zbyt małą perystaltyką jelit. Towarzyszą temu często wzdęcia, stolec jest twardy, suchy. Defekacji może towarzyszyć ból, duży wysiłek i stałe uczucie niepełnego wypróżnienia. Problemem jest także zbyt mała ilość wypróżnień, mniej niż trzy w ciągu tygodnia. Wówczas pomocny może być błonnik pokarmowy – znacząco zmniejsza dolegliwości, zwiększając masę kałową i zatrzymując wodę w świetle jelita.

Błonnik jest natomiast stanowczo odradzany pacjentom z postacią biegunkową zespołu. Może on nasilać występowanie biegunek, dodatkowo drażniąc jelita. Postać biegunkową charakteryzuje papkowaty, wodnisty stolec, oddawany częściej niż trzy razy w ciągu dnia.

Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu AUDIT

Wypełnij nasz test i dowiedz się czy masz problem z piciem alkoholu

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH