Edukacja w cukrzycy

Aż 99% pielęgniarek jest przekonanych o tym, że edukacja diabetologiczna ma realny wpływ na wyniki zdrowotne i jakość życia osób chorujących na cukrzycę. Jednocześnie okazuje się, że 91% pielęgniarek twierdzi, że edukacja pacjentów nie należy do ich podstawowych obowiązków i stanowi jedynie zajęcie dodatkowe, wykonywane w wolnych chwilach, między szeregiem innych obowiązków.
Cukrzyca to grupa przewlekłych chorób metabolicznych wynikających z upośledzenia sekrecji insuliny i/lub obniżenia wrażliwości tkanek na jej działanie, co manifestuje się podwyższeniem stężenia glukozy we krwi (hiperglikemia). Przewlekły stan hiperglikemii w przebiegu cukrzycy prowadzi do zaburzenia czynności narządów lub ich uszkodzenia, zwłaszcza nerek, oczu, serca i naczyń krwionośnych.

Wg szacunków Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej, na świecie żyje 387 mln osób dorosłych z cukrzycą. Liczba osób chorych na cukrzycę w Polsce to, zdaniem ekspertów, około 2,7-3 mln. Świadomych choroby jest znacznie mniej – tylko 2,15 mln osób. Życie nieświadomych cukrzyków jest zagrożone.

Co piąty Polak nigdy nie wykonał badania stężenia cukru we krwi, a co trzeci uważa, że cukrzycy nie można zapobiec. Edukacja prowadzona przez pielęgniarki wydaje się być więc podstawą nie tylko w zakresie profilaktyki, ale również na każdym etapie rozwoju choroby. Dokonujące się w ostatnich latach przekształcenie tradycyjnego, pasywnego modelu choroby w model aktywnego uczestnictwa w terapii (samokontroli) sprawiło, że edukacja stała się czynnikiem terapeutycznym równie ważnym jak farmakoterapia. Świadomy pacjent, który rozumie swoją rolę w procesie leczenia, staje się aktywnym uczestnikiem zmagań z chorobą. Profesor Krzysztof Strojek podkreśla: – Nowoczesne leczenie cukrzycy zmienia relację lekarz-pacjent z układu paternalistycznego, w którym lekarz sztywno zaleca dawkowanie przepisanych leków, na relację partnerską. W tej drugiej lekarz staje się doradcą, partnerem chorego, z którym omawia problemy pojawiające się w czasie leczenia i doradza, jak je rozwiązywać. Do takiego modelu prowadzenia terapii niezbędna jest właśnie edukacja, rozumiana jako integralna składowa leczenia cukrzycy.
Kompleksowa terapia cukrzycy, obejmująca modyfikację stylu życia oraz farmakoterapię, wymaga z jednej strony współpracy wielu specjalistów – między innymi diabetologa, dietetyka, pielęgniarki diabetologicznej, fizjoterapeuty, psychologa, pedagoga/edukatora, a z drugiej – samodyscypliny pacjenta. Skutecznej samokontroli, czyli radzenia sobie z chorobą i jej akceptacji, pacjent musi się nauczyć. Nie jest to łatwe.

Warto podkreślić, że pacjent, szczególnie ten nowo zdiagnozowany, potrzebuje opieki i odpowiedniego przygotowania do kompleksowej terapii cukrzycy. Jest mu potrzebna edukacja terapeutyczna. Nauczycielem pacjenta będzie przede wszystkim pielęgniarka lub położna – edukatorka ds. diabetologii.

O istotnej roli edukatorów ds. diabetologii jest przekonany prof. dr hab. n. med. Grzegorz Dzida: W ciągu ostatnich kilku lat w Polsce uprawnienia edukatora diabetologicznego i specjalizację z pielęgniarstwa diabetologicznego uzyskało wiele osób. Jest więc najwyższy czas, aby docenić ich rolę, również poprzez dowartościowanie porady edukacyjnej, która jest czasochłonna i musi być powtarzana systematycznie. Wynikają z niej same korzyści przede wszystkim dla pacjenta, ale również dla systemu opieki zdrowotnej, gdyż odciążenie lekarzy specjalistów poprawia dostęp do diabetologa.

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH