Choroby oczu w cukrzycy


Dla osoby chorej na cukrzycę regularne badanie wzroku powinno być sprawą priorytetową. Cukrzyk jest o wiele bardziej, niż osoba zdrowa, narażony na jaskrę bądź zaćmę.

Jednak najważniejsza sprawa, to profilaktyka retinopatii cukrzycowej – schorzenia, na które może zapaść każdy, chorujący od wielu lat cukrzyk.

Cukrzyca jest chorobą upośledzającą działanie wielu układów wewnętrznych. Jednym z nich jest wzrok. Cukrzycy są bardziej niż osoby zdrowe narażeni na choroby oczu. Ryzyko wystąpienia jaskry jest u nich około 40% wyższe, niż u osób zdrowych, a możliwość pojawienia się zaćmy wzrasta do 60%. Jednak najbardziej typową dla cukrzyków chorobą jest retinopatia cukrzycowa.

Promienie światła, wnikając do ludzkiego oka przechodzą kolejno przez rogówkę i soczewkę, na których są ogniskowane, przez źrenicę i ciało szkliste. Na koniec docierają do siatkówki. Siatkówka (retina) jest receptorową częścią oka. Tutaj bodziec świetlny jest przetwarzany na sygnał nerwowy. Siatkówka składa się z trzech warstw, przy czym najbliższa środka oka warstwa składa się z czopków i pręcików – komórek światłoczułych, a dwie pozostałe z neuronów przewodzących bodźce wzrokowe.

Jej centralna część, tzw. plamka żółta odpowiada za ostre widzenie i rozpoznawanie kolorów. Siatkówka jest zaopatrywana w tlen i substancje odżywcze przez gęstą sieć naczyń krwionośnych, z których najmniejszymi są naczynia włosowate. Retinopatia cukrzycowa jest chorobą występującą w obrębie siatkówki. Wywołuje ją długotrwała cukrzyca. Początkowo zagraża utratą ostrości widzenia, a później całkowitą utratą wzroku. Jednak zanim dojdzie do uszkodzenia receptorów i włókien nerwowych, nieprawidłowości pojawiają się w obrębie naczyń krwionośnych, w szczególności zaś naczyń włosowatych.

Istnieją dwa główne rodzaje retinopatii cukrzycowej: nieproliferacyjna i proliferacyjna. Retinopatia nieproliferacyjna dotyczy około 95% osób, które chorują na cukrzycę od wielu lat. W jej wyniku ściany naczyń krwionośnych ulegają osłabieniu i zaczynają przepuszczać osocze lub krew. Prowadzi to do obrzęków i powstawania przesięków w siatkówce. Zmienione przez chorobę naczynia krwionośne nie spełniają prawidłowo swej funkcji, więc transport tlenu i substancji odżywczych ulega zakłóceniu. Ta forma choroby nie upośledza wzroku w znacznym stopniu. Pacjent odczuwa dyskomfort z powodu pogłębiającego się zamazania obrazu.
Jednak drugi typ choroby – retinopatia proliferacyjna jest znacznie poważniejszy. W jej przebiegu naczynia krwionośne zamykają się, co pobudza wzrost nowych naczyń włosowatych. Często naczynka te pojawiają się nad siatkówką, albo nawet wrastają w ciałko szkliste. Nowo powstające naczynka mają bardzo słabe ścianki, przez które łatwo przedostaje się krew, co bywa przyczyną krwotoków. Równolegle z naczyniami rozwija się tkanka łączna, która kurcząc się może spowodować odwarstwienie siatkówki.

Wszystkie te procesy prowadzą do pogorszenia się jakości widzenia – zamazania i zniekształcenia obrazu, ubytków w polu widzenia i ostatecznie, w przypadku nie leczonej retinopatii – do ślepoty.
Retinopatii oczywiście można zapobiegać – zgodnie ze starą prawdą, że lepiej zapobiec niż później leczyć. Osoby chore na cukrzycę powinny starać się utrzymywać poziom glukozy we krwi na poziomie jak najbardziej zbliżonym do optymalnego. Badania dowiodły, że utrzymywanie poziomu glukozy w granicach norm (lub blisko nich) zmniejsza prawie o 80%, ryzyko wystąpienia retinopatii. Równie ważna jest kontrola – najlepiej coroczna – u wyspecjalizowanego okulisty, który sprawdzi stan naczyń krwionośnych i zbada, czy nie doszło do ich uszkodzenia.

Retinopatię można również leczyć. Zabieg zwany fotokoagulacją (krótkie i intensywne błyski lasera) niszczy nieprawidłowe naczynia krwionośne oraz obwodową siatkówkę, oszczędzając najważniejszą, centralną jej część – plamkę tak, by niesprawne krążenie siatkówkowe było w stanie odżywić plamkę.

W zaawansowanych stadiach choroby przeprowadza się również zabieg usunięcia ciałka szklistego, które z powodu wielu krwotoków, przestało być przezierne, a więc nie pełni już swojej funkcji. Trzeba jednak pamiętać, że wszelkie zabiegi – zarówno fotokoagulacja, jak i usunięcie ciałka szklistego nie cofną choroby. Celem takiego zabiegu jest utrzymanie centralnego widzenia. Dlatego tak ważne są działania, które pozwolą cukrzykowi uniknąć tej choroby. Równie istotna jest profilaktyka innych schorzeń oczu, a przede wszystkim, wspomnianych na wstępie – jaskry i zaćmy.

Jaskra to choroba nerwu wzrokowego polegająca na stopniowym jego zaniku, wywołanym niedostatecznym ukrwieniem, a także często zbyt wysokim ciśnieniem w gałce ocznej. Prowadzi do stopniowego pogarszania pola widzenia, w skrajnych przypadkach do ślepoty.

Zaćma, czyli utrata przejrzystości soczewki, następuje u chorych na cukrzycę znacznie szybciej niż u osób zdrowych. Osoby chorujące na cukrzycę muszą przywyknąć do niezwykle rygorystycznej samokontroli. Powinny również pamiętać o przeprowadzaniu regularnych badań, co pozwoli im zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób towarzyszących cukrzycy.

Pamiętajmy – lepiej zapobiegać, niż leczyć!

POLECANE DLA CIEBIE

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH